tukana

TUKANA

        AZALPEN

TESTUA

Fitxa honetan agertzen den animaliaren izena Toko Tukana da. Bere izen zientifikoa Ramphastos Sulfuratus da eta Ramphastidae familiakoa dela esan dezaket.

Tukanek bizkarrezurra dutenez, ornodunak dira. Hegaztiak dira, haien azala lumaz osatuta dutelako (nahiz eta hankak eskataz osatuta izan) eta arrautzetatik ugaltzen dira.

Itxura aipatzen badut, tukanak hegazti tropikalak dira, 18 cm eta 23cm artean neurtzen dute eta 650 gramo pisatzen dute. Bere mingaina oso luzea da. Haien atzeko hankak indartsuak dira, nahiko motzak, eta ezkatak osatuta dituzte. Behatzak bikoteka dituzte. Arrak eta emeak kolore erakargarriko lumak dituzte. Koloreak ia beti beltzak, horiak eta zuriak dira. Hegoak txikiak dituzte. 20 urtez bizi ahal dira.

Elikadurari dagokionez, Tukanak,  gehienetan fruituetaz elikatzen dira. Gutxi batzuetan, tamaina txikizko txori batzuetaz elikatzen dira. Baita ere, intsektu eta sugandila antzeko animalia txikiak jaten dituzte. Askotan, ere, beste hegazti batzuen arrautzak jaten dituzte (orojaleak dira).

Ugalketa aztertzen badut, tukanak obiparoak dira, arrautzen bidez ugaltzen dira, ugalketa sexuala da. 2 arrautzetik 4 arrautzera jartzen dituzte haien habietan eta 17 egunez erruten dituzte.

Harremanetaz hitz egiten badut, Animali hau bikoteetan edo multzo txikietan aurkitzen da, hau da, gregarismoa egiten du (taldean, bizi eta ugaldu). Baita ere sozietateetan bizi da batzuetan.

Jarraian tukanak bizi diren ekosistemak aipatuko ditut: Hego Amerikako oihan tropikaletan bizi dira eta baita beste gune tropikal batzuen artean honako hauetan aurki daitezke tukanak:

• Cerradoko sabanan (Brazil)
• Misiones oihanean (Argentinan)
• Tikal oihanean (Guatemalan)

Bukatzeko, bitxikeriak:  Mugimendua: tukanak hegan egiten mugitzen dira askotan hegoak dituztelako gutxi batzuetan ibiltzen aritzen dira. Arboleoak direla esaten da hau da, adarren gainean jezartzen dira beraiengandik igo ordez, eta zuhaitzetako zuloetan jartzen dituzte beraien habiak, beraz, beraien arrautzak ere bertan jartzen dituzte Tukanak ez dira hegazti migratzaileak.

TUKANEN KUMEAK

 

Un día cualquiera de niño la edad de los metales

                        UN DÍA CUALQUIERA 
                         DE NIÑO EN LA EDAD
                                         DE LOS METALES

Hoy hace 3.000 años me he despertado ya que mi madre me ha despertado. Después de hacer mi cama me ido a una laguna  a ducharme, me he vestido una camiseta y un pantalón hechos de pieles de animales
ya que ha hecho un frío horrible y a continuación he ido a desayunar: cereales en un cuenco con leche y unos frutos secos.

Un rato después de desayunar mientras mis hermanas estabán con mi madre cultivando y recogiendo la cosecha yo estaba con mi padre aprendiendo a cazar moluscos,mamuts, elefantes, vacas...

Nada mas terminar de cazar, he ido a la ciudad
con mi padre a comer en familia estaba muy rica : unos frutos secos, lo que hemos cazado: moluscos y un poco de carne: dos patas de mamuts. Al terminar de comer he ido a un lado frío para conservar las sobras  de comida.

Mas tarde he ido con mi madre y hermanas a la ciudad a hacer un poco de comercio.Al final conseguimos un poco de comida. Hemos hecho un trueque dedos monedas por dos cerdos.

En cuando llegamos a la cabaña yo me ido con mi padre  ha aprender como utilizarel metalya que mis hermanas estaban aprendiendo a limpiar trigo y hacer pan de nueces.

Un rato después mi madre nos ha llamado para poner la mesa para cenar:lo que había sobrado de la comida y las patas de el cerdo que hemos conseguido.

Mas tarde he ayudado a mi madre a recoger la mesa  , inmediatamente he ido a la calle a poner el fuego para dormir calentitos porque hoy ha hecho un frío horrible.

ANTZERKIA

00174 from langaitz5b on Vimeo.

PAISAIA

 PAISAIAREN DESKRIBAPENA

 argazki honetan azaltzen den argazkia, Euskal Herriko San Markos menditik ikusten den paisaia bat da.

Bertan gehien antzematen diren koloreak, zeruaren eta errepideen grixa, San Markos zuhaitzen eta Jaizkibel eta Ulia mendien berdea, itsasoaren urdina eta etxeen laranja eta txuria.

Erliebeari dagokionez, argazki honetan hiru mendi ikusten dira San Markos , Jaizkibel  eta Ulia mendiak. Gertutik ikusten diren zuhaitzak San Markos mendiari dagokie.Ipar -mendebaldean Uliaren zati bat ikusten da han baserri batzuk ikusten dira. Ipar- ekialdean Jizkibel mendia  dago han baserri edo etxe batzuk ikusten dira.

Hidrografia aipatzen badet, argazki honetan Pasaiako portua ikusten da.Portu hori zikinkeri asko ditu eta zikinkeriak kentzeko itsasontziak daude.

Landaretaz hitz egiten badet, argi ikus dezakegu zuhaitzak eta
zuhaizkak daudela.

Argazki honetan ikus daitezkeen elementuak artifizialak eta naturalak dira;mendiak , mendi tontorrak, zuhaitzak...
Honen gain artifizialak daude; portua , etxeak, itsasontziak...

Paisaia hau oso polita dela iruditzen zait.Eta bertan ikusten den egoerak lasaitasuna ematen dit ikustean




 

YO Y EL IMBÉCIL

TITULO: Yo y el Imbécil

AUTOR: Elvira Lindo

EDITORIAL: Seix Barral, S. A

FECHA DE COMIENZO DE LECTURA: 12 de abril

FECHA DE FINALIZACIÓN DE LECTURA: 2 de mayo

PERSONAJES: Manolito, el Imbécil, la Luisa, el abuelo y la madre

ARGUMENTO: Al abuelo de Manolito le van a operar de la prostata y, de la noche a al, Manolito y el imbécil pasan a ser unos niños *abandonados* frente a la puerta de la Luisa, la vecina.

El imbécil un día que estaban cenando, salía mucho de la cocina y decía que iba a hacer pis, pero era para robar. Un día la Luisa les arregló y les peinó el pelo para ir a ver al abuelo. Cuando llegaron al hospital no estaba la madre de Manolito, el abuelo dijo que estaba de compras, entoces la Luisa pensó que era una maleducada. Cuando la madre llegó la Luisa estaba hablando mal de ella con el compañero de la habitación diciéndole que se había ido de compras, entoces se enfadarón.

La madre de Manolito le dióun vestido rojo, que era suyo pero ella dijo que lo había comprado. Cuando se lo dió la madre de Manolito, se quedó llorando no porque se lo ha dado, sino porque le había costado mucho, 8.000.000 de pesetas. Manolito, el imbécil y el abuelo le comprarón unas zapatillas rojas para agradecerle todo lo que había hecho por ellos.

MADDI OPORRETAN

                                              MADDI OPORRETAN


IZENBURUA: Maddi oporretan

EGILEA: I ñaki Zubeldia

EDITORIALA: Elkar

IRAKURKETAKO HASIERAKO DATA: Maiatzaren 2a

IRAKURKETAKO BUKAERAKO DATA: Maiatzaren 9a 

PERTSONAIAK: Maddi eta aitona

GAIA: Maddi izeneko neskatila, herri txikira joan zen oporrak pasatzera. Eta han, gauero, aitonak ipuin bat kontatzen zion lo hartu aurretik. Maddik berak ere kontatzen zizkion inoiz aitonari. Hau da aitonak kontatutako horietako ipuin bat:

Titanic zuen izena  eta garai hartako transatlatikorik handiena zen. Inglaterran egin zuten ontzi erraldoi hau. Ontzi hau ondoratu zen. Gaueko hamabiak laurden gutxitan zelatari batek izotz bloke handi bat ikusi zuen. Izerbeg baten kontra jo zuten.

Azkenean itsasontzian zihoazten jendearen erdiak bote batean sartu ziren beste batzuk uretara bota ziren eta gelditu zirenak hil egin ziren itsasontzi barruan gelditu zirelako. 

     

TUKANA

00082 from langaitzlh5a on Vimeo.